Wirdum, Ringoven van voormalige steenfabriek Tichelwerk Rusthoven

  • Bouwjaar: steenfabriek: 1804 ringoven: 1924
  • Architect: Onbekend
  • Huidige bestemming: Voormalige ringoven
  • Oorspronkelijke functie: Onderdeel steenfabriek Tichelwerk Rusthoven
  • Publiek toegankelijk: Nee
  • Adres: Rijksweg 41 9917 PT Wirdum

Steenfabriek Tichelwerk Rusthoven te Wirdum (gemeente Loppersum)

In 1804 liet steenfabrikant Jan Hendrik Sissing het tichelwerk Rusthoven bouwen. Hierdoor werd Rusthoven een tichelborg. Er was behoefte aan een steenfabriek in verband met de toenemende vraag naar bakstenen. De locatie aan het Damsterdiep was gunstig voor de aanvoer van turf vanuit de Veenkoloniƫn. Tichelaarde (zeeklei) werd handmatig gewonnen en per paard en wagen aangevoerd uit het omringende zeekleigebied. In 1836 nam de Loppersumse advocaat Johannes Koning Uilkens de steenfabriek over en investeerde veel in de techniek. Zo was hij in 1868 de eerste steenfabriek in Groningen die met behulp van een stoommachine machinaal stenen maakte.

Tussen 1863 en 1922 werd het tichelwerk uitgebreid met een bolsloot (vernoemd naar het Groninger bolschip). Hierdoor konden de tichelstenen direct naar de oude kleischuur worden gebracht. In 1924 werd het tichelwerk verkocht aan de Groningse steenfabrikant Berend van der Veen. Na 120 jaar verbrak deze de verbinding tussen borg en tichelwerk. Hij liet de steenfabriek ingrijpend verbouwen, waaronder de bouw van de ringoven.

Nadat in 1937 de klei ten noorden van de fabriek was uitgeput, werd de winning ten zuiden van het Damsterdiep voortgezet, waarvandaan het per vrachtwagen werd aangevoerd. In de jaren 50 van de vorige eeuw werden door van der Veen geen noodzakelijke vernieuwingen doorgevoerd, waardoor hij achter bleef bij de concurrentie Uiteindelijk ging het bedrijf in 1965 failliet. Het complex is de jaren daarna verschillende malen van eigendom gewisseld. Er zijn verschillende plannen voor geweest, die geen van allen zijn doorgegaan.

Het complex en dan vooral een huisje rechts naast het gebouw waar de schoorsteen op stond is langdurig bewoond geweest door krakers.

In 2013 is het eigendom van het terrein, incl. de restanten van de fabriek, w.o. een voor Nederland en zelfs voor Europa unieke combinatie van ringoven + schoorsteen overgegaan naar Dhr. Liewes uit Wirdum. Na een dwangbevel van de gemeente Loppersum i.v.m. een rapport van Arcadis in opdracht van de NAM, heeft de eigenaar op 24 oktober 2013 de schoorsteen afgebroken.