Winschoten, stoomgemaal

  • Bouwjaar: 1877-1895
  • Architect: Onbekend
  • Huidige bestemming: Museumgemaal
  • Oorspronkelijke functie: Stoomgemaal
  • Publiek toegankelijk: Ja
  • Adres: Oostereinde 4 9672 TC Winschoten
  • Website: http://www.stoomgemaalwinschoten.nl

Het stoomgemaal Winschoten werd in 1878 gebouwd aan het Beersterdiep. Het gemaal verving een windwatermolen en is uitgerust met een schroefvijzel die het water omhoog maalt. Het stoomgemaal bestaat uit een machinekamer, een dienstwoning en een ketelhuis met hoge schoorsteen op vierkante voet. In 1905 werd het gemaal uitgebreid om de capaciteit te vergroten. De oude stoommachine uit 1878 werd in 1929 vervangen door een Heemaf elektromotor van 120 PK, die via een riemoverbrenging de vijzels aandrijft. In de in 1895 gebouwde uitbreiding staat een stoommachine van de firma D.H. Landeweer & Zonen uit Martenshoek. Deze machine is een  tandem-compoundmachine met een vermogen van 175 PK. In het ketelhuis staat een uit 1935 daterende Lancashire stoomketel van de firma Ten Horn uit Veendam. Het gemaal is in 1971 buiten dienst gesteld en in 1983-1991 gerestaureerd en als museumgemaal ingericht. Het gemaal van Winschoten is een van de laatste voorbeelden van een vijzelstoomgemaal in ons land.