Peize, tolhuis

  • Bouwjaar: 1884
  • Architect: Onbekend
  • Huidige bestemming: Woonhuis
  • Oorspronkelijke functie: Tolhuis
  • Publiek toegankelijk: Ja
  • Adres: Leutingewolde

Aan de weg van Peize naar Leek staat dit voormalige tolhuis, dat volgens het opschrift in de voorgevel in 1884 is gebouwd. Tot in het begin van de 20e eeuw werden langs vele wegen tol geheven. Op sommige plaatsen zijn nog tolhuisjes te vinden, die meestal makkelijk herkenbaar zijn aan de typische bouwstijl: een woonhuis met aan de voorzijde een smal uitgebouwd voorhuis, met aan ramen aan weerszijden. Vanuit dit woongedeelte kon de tolwachter het naderende verkeer in de gaten houden. Het voormalige tolhuis bij Leutingewolde is een gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een 19e eeuws tolhuis. De voorgevel wordt bekroond door een houten makelaar en geschulpte houten dakranden. Centraal in de voorgevel is hier nog het oorpspronkelijke houten toltarievenbord aanwezig, een zeldzaamheid. In de tijd dat er nog tol werd geheven, was de doorgang voor het tolhuis afgesloten met een houten slagboom en een hekwerk.